Για την Φυλλάδα του Μεγαλέξανδρου

Ο Ευριπίδης Ταρασίδης είδε την πρόβα της συμπαραγωγής του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας και του ΚΘΒΕ και γράφει γι αυτήν

114

Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω μία πρόβα της συμπαραγωγής του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας και του ΚΘΒΕ “Η Φυλλάδα του Μεγαλέξανδρου”, σε σκηνοθεσία Θοδωρή Γκόνη. Θα έχετε και εσείς την ευκαιρία να το παρακολουθήσετε την Κυριακή, στις 9 μ.μ. στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων.

Πρόκειται για μία ακόμα σπουδαία στιγμή για το Φεστιβάλ Φιλίππων. Μία παραγωγή που γεννήθηκε, μεγάλωσε, έβγαλε καρπούς εδώ, στην Καβάλα αλλά απευθύνεται στην οικουμένη, καθώς μιλά για έναν ήρωα-ή καλύτερα για τους ήρωες- που έχουν στις πλάτες τους το βάρος της ίδιας τους μοίρας. Που μέσα στις σπουδαίες στιγμές τους, στις νίκες, στα πλούτη, στις κατακτήσεις, παραμένουν ανθρώπινα μόνοι τους, προσπαθώντας να αποδεχτούν μία ματαιότητα τόσο φορτική, που τελικά γίνεται διαχρονικά μοναδική. Τουλάχιστον εγώ αυτά ένιωσα. Για έναν ήρωα σχεδόν παρεξηγημένο. Για ένα Μεγαλέξανδρο που μπορεί, στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων κάθε εποχής, να είναι αυτός που θα πρέπει να μοιάσουν για να λυτρωθούν.

Στα του έργου.

Κατά τη γνώμη μου-τη γνώμη ενός θεατή δηλαδή, δεν παίζω τον κριτικό θεάτρου, δεν μπορώ άλλωστε να το κάνω- πέντε είναι οι κύριοι λόγοι για να πάτε την Κυριακή να δείτε αυτή τη σπουδαία στιγμή.

1) Ο λόγος. Τι θα ήταν το θέατρο χωρίς τον λόγο, ε; Η Γλυκερία Μπασδέκη, σε συνεργασία με τον Θοδωρή Γκόνη, παίρνουν την “Φυλλάδα”, την αποδομούν (με απόλυτο σεβασμό) και της προσφέρουν λόγια ειπωμένα ανά τους καιρούς, σαν παραμύθια, σαν μύθους. Από τις αναφορές του Πλούταρχου, μέχρι την αφήγηση ενός χωριάτη, τα λόγια δένουν με μία καταπληκτική μαεστρία που επιβεβαιώνει τη δουλειά που έγινε πάνω στο κείμενο.

2) Η μουσική. Μπράβο στον Αλέξανδρο Γκόνη. Μπράβο. Δεν έχω αρκετές γνώσεις μουσικής, αλλά η παρουσία καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης αυτού του καθοδηγητικού ρόλου των οργάνων, των ηθοποιών, των ήχων, γενικότερα όλου αυτού του ρυθμού που ένιωθες. Θα καταλάβετε όταν το δείτε.

3) Ο τόπος. Η ιστορία του γιου του Φιλίππου ειπωμένη στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων δεν είναι μόνο ένα λεκτικό παιχνίδι. Έχει ένα νόημα σχεδόν υπερκόσμιο. Είναι σαν να συνεχίζεται η ιστορία.

4) Ο Αλέξανδρος. Ο Μέγας Αλέξανδρος έχει χρησιμοποιηθεί κατά κόρον από την ακροδεξιά. Η βλακεία και ανιστορογνωσία των Ελλήνων που τραγουδούν γκαρίζοντας το Μακεδονία ξακουστή του Αλεξάνδρου η χώρα, ο βιασμός της μορφής του στη συλλογική μνήμη, ο απόλυτος ευτελισμός και η ξεδιάντροπη οικειοποίηση από πολιτικές δυνάμεις, η σύνδεση του με τις πιο ακραίες φωνές της χώρας, η ιστορική του απαξίωση από ένα κομμάτι της Αριστεράς, η στρέβλωση της ιστορικής αλήθειας από το ελληνικό σχολείο είναι στοιχεία που κάνουν τον Μεγαλέξανδρο απλησίαστο. Όχι πια. Ο μεγάλος ηγέτης, ο στρατηγός, ο πολιτικός, ο άνθρωπος αποκαλύπτεται ενδυόμενος ένα τσίνος παντελόνι και ένα πουκάμισο. Με αυτά πεθαίνει. Μ’ αυτά τον βλέπουμε να ξεψυχά από το βάρος της μοίρας. Από τη λατρεία στον Όμηρο, από τη ρώμη του, από την αγάπη για τον φίλο του, μέχρι την αιωνιότητα και τη θέση του στην καρδιά των Ελλήνων, ο Μεγαλέξανδρος παραμένει πιστός στο ρόλο του, εκλιπαρώντας να τον καταλάβουμε. Αλλά και να τον ακολουθήσουμε στην κατάκτηση του κόσμου, που στην κάθε ιστορική στιγμή, ή στην κάθε ατομική στιγμή, μεταφράζεται διαφορετικά.

5) Η σκηνοθεσία. Λιγότερο διακριτική από άλλες φορές (στοιχείο που κατά τη γνώμη μου προτιμά ο ίδιος), η σκηνοθεσία του Γκόνη καταφέρνει, όχι απλά να αναδείξει τον λόγο-κύριο ζητούμενο άλλωστε- αλλά να παίξει με τους ρόλους του Αλέξανδρου τόσο κατά τη διάρκεια της ζωής του, όσο και κατά τη διάρκεια του ελληνικού ιστορικού βίου. Με ξεκάθαρες αναφορές στον Θεόφιλο, στον Αγγελόπουλο, στον Τσαρούχη κ.α. με εικαστικές σταθερές που ξεκινούν από τις τοιχογραφίες, ο Γκόνης καταφέρνει να φέρει στα μέτρα του θεατή ένα εξαιρετικά δύσκολο κείμενο (σε ό,τι αφορά τουλάχιστον την σκηνική αποτύπωση) και να ρυθμίσει με ένα κρυφό ποτενσιόμετρο τη δυναμική του έργου. Γραμμένο από τους ταπεινούς, για εμάς τους ταπεινούς.

Στα συν και η εξαιρετική παρουσία των ηθοποιών. Λίρα εκατό!

Συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές. Να είμαστε περήφανοι που γίνονται τέτοια πράγματα στην περιοχή μας. Αυτό να είναι το ζύγι μας.